Zapraszamy Państwa do lektury wybranych fragmentów kroniki parafii Góra. Kronikę zredagował ksiądz Józef Gosik (1914-1998), proboszcz w latach 1965-1980, na podstawie kwerendy archiwów kościelnych i innych źródeł. Tekst na prawach cytatu.
Z dziejów parafii (odcinek 12)
"Historyki koniecznie czytaj. Miałem i sam niemałą wiadomość historii i w biegu spraw spraw siłam się tem ratował, żem przeszłych wieków sprawy wiedział" (z testamentu hetmana Stanisława Żółkiewskiego)
Henryk Sienkiewicz z Kroniki Katedry Płockiej: "Kościół jest stróżem przeszłości, piastunem teraźniejszości, siewcą przyszłości".
[Ks. Abdon Edward Trąbczyński] ur. 30.07.1887 r. w Soczewce jako syn Romana i Wiktorii z Raczkowskich, święcenia kapłańskie otrzymał 08.05.1910 r. w Płocku. Służył jako wikariusz w parafiach: Myszyniec (1910-13), Goworowo (1913-16), Baranowo (1916-18). Jako proboszcz służył w parafiach: Czernice Borowe (1918-30). Zawidz (1930-35), Suserz (1935-37). Już rok po przyjściu [do Góry przyszedł w 1937 r.] chowa do grobu kolegę i poprzednika [ks. Cezarego Ziembickiego]. Wiszą w powietrzu groźne chmury nadchodzącej wojny i okupacji [...].

1 września 1939 r.
Następne kilka dni a Niemcy już są w Górze, zabijają, wywożą, aresztowania. W Skołatowie zastrzelony ksiądz proboszcz Karol Pniewski, w Dziektarzewie ksiądz Marian Golon, w niedalekim Gralewie powieszono 10 Polaków, a proboszcz ksiądz [Witold] Grotowski wraz z sołtysami i zwołanym czy spędzonym mnóstwem ludzi muszą być świadkami morderstwa niewinnych ludzi.
W Raciążu aresztowany ksiądz kanonik Józef Jakubowski, w Płocku internowani i wywiezieni do Słupna obaj biskupi płoccy. Byłem już nieledwie sąsiadem [ks. Gosik pisze tu o sobie -- P.N.], jako administrator parafii Raciąż. Inny dekanat jednak i Regierungsbezirk Ziechenan [rejencja ciechanowska] - okręg nieco łagodniej traktowany niż Płockie do którego Góra należała.
Podobno tego dnia, to jest 20 grudnia tegoż 1940 roku był z wizytą u księdza Abdona ksiądz Witold Grotowski i opowiedział mu o egzekucji dziesięciu w Gralewie [ks. Grosik myli się, gdyż egzekucja ta miała miejsce ponad 2,5 roku później, tj. 4 sierpnia 1943 r -- P.N.]. To miało dopełnić miary cierpień. Wieczorem zmarł i w Górze pochowany [obecnie ks. Abdon Trąbczyński jest pochowany w Warszawie -- P.N.]. Podobno też do śmierci miał przyczynić się kościelny [...], oskarżając proboszcza o ukrycie niektórych osobistych czy kościelnych rzeczy, który choć nie aresztowany ale przez dłuższy czas badany przez Niemców mocno ten fakt przeżył - był człowiekiem schorowanym.

Księga zmarłych parafii Góra.

Cmentarz Stare Powązki w Warszawie, kw. 238, rz. 3, msc. 8,9.
Czas II wojny światowej, okupacji i częściowo "bezpasterzowania" 1940-1945
Ksiądz dziekan Płoński chcąc zaradzić sprawom religijnym w osieroconej parafii przysłał księdza Bronisława Gersa, ale ten nie znalazłszy warunków pracy i dowiedziawszy się, że Płock przesyła na probostwo do Góry księdza prałata Józefa Strojnowskiego, po 3-4 dniach odjechał. Ksiądz prałat niedługo duszpasterzował, ale święta Bożego Narodzenia 1940 r. i Wielkanoc 1941 r. (do 7 kwietnia) parafia Góra miała nabożeństwa i posługę sakramentalną. Wywieziony przez Niemców [10 marca] zginął w obozie Działdowskim. Krótko pokazali się w Górze ks. Bronisław Gers i ks. Józef Batóg.
W czasie okupacji po [...] wywiezieniu ks. Józefa Strojnowskiego plebanię zajęto i urządzono tutaj przymusową kąpiel w największym pokoju. Spędzano kobiety, obcinano włosy i gromadnie na nago kazano się oblewać wodą, myć, kąpać. Podobnie czyniono z mężczyznami. Księgi metryczne z Góry z kancelarii parafialnej [...] komisarz gminy kazał zawieźć do Staroźreb i na rynku spalić. "Polacy nie ludzie" - po co im dokumenty urodzenia, ślubu, śmierci? Ocalały tylko niektóre najnowsze egzemplarze, które organista pan Zygmunt Pankowski miał u siebie pisząc nowe akta w mieszkaniu swoim.
W czasie okupacji kościół służył często za spichlerz lub stał pustkami. Niekiedy na prośbę rodzin, które mają pogrzeb, a zwłaszcza na Boże Narodzenie i Święta Wielkanocne za łapówki, które zbiera i dostarcza komisarzowi pan organista Zygmunt Pankowski, wolno było odprawić nabożeństwa. Kościół obsługiwany był przygodnie przez niektórych księży. Przez 3 miesiące dojeżdżał ks. Zygmunt Dobkowski z Rogotwórska [w lutym 1942 r. aresztowany i wywieziony do Dachau], a najwięcej ks. Ksawery Archutowski, tymczasowy administrator Staroźreb [którego zastała wojna u rodziców w Staroźrebach]. Na jesień również często odmawiano otwarcia kościoła, bo kopanie kartofli, szarwark lub kopanie okopów. W świątyni tak mało można było się modlić, wypłakać po stracie najbliższych, a ci co zakatowani lub śmiercią naturalną zmarli, tak często odchodzili bez sakramentów świętych i należnego im pochówku.
Od roku 1941 jesienią były zakazane również śluby kościelne. 1 stycznia 1942 r. odebrano kościołowi akta stanu cywilnego i przekazano urzędom niemieckim (komisarz gminy jest "Standesbeamter" [urzędnik rejestrujący]).
Styczeń 1945 r. i przejście wojsk radzieckich uwolniły Górę spod okupacji, ale księdza jeszcze jakiś czas nie było. Zaczął przyjeżdżać ks. Mochtak Stanisław, wikariusz z Bodzanowa. Parafianie jednak [...] chcieli mieć proboszcza na stałe. Pojechali do Kurii Płockiej z prośbą, a gdy otrzymali odpowiedź, że księdza wolnego Płock nie ma, tylu ich bowiem zginęło, oświadczyli, że wiedzą o wolnym, choć chorym i starszym kapłanie, emerytowanym z przed wojny i mieszkającym w Płońsku. Płock zgodził się i dał nominację ks. Janowi Zielińskiemu na proboszcza do Góry [19 marca 1945 r.].